Entrega Premios MEP (sive Semper stabit nobis Complutum)

O venres 7 de febreiro asistín no Caixaforum de Madrid ao acto de Entrega de Premios do IV Concurso de "Buenas Prácticas" organizado pola asociación Mejora Tu Escuela Pública, onde Dives Gallaecia recibiu unha mención de Honor na Modalidade B, Centros de Ensino Secundario.

Na modalidade A, Centros de Educación infantil, Primario, Educación Especial e Aulas específicas de EE, os premios foron para:

• 1º Premio: El tiempo en nuestras manos - CPEE Peñalara. Collado Villalba (Madrid), onde a idea básica foi xerar experiencias de aprendizaxe e estimulación multisensorial a través de contornas creativas unidos por un centro de interese: as diferentes etapas históricas.
• 2º premio: Descubriendo Europa en 270 días - CRA “Llanos de Moraña”. San Pedro del Arroyo (Ávila), que busca o fomento da lectura cun plan de traballo diario, descubrindo os distintos países europeos, a través de actuacións conxuntas coas familias e coa creación de materiais innovadores.

-Mencións de honor:

• Un romance para la historia: Romance de María Manuela - AMPA “Las Eras”. Unidad de Campo del CRA “Toral de Merayo”. Toral de Merayo (León).
• Dilo en Alto - CP Gervasio Ramos. Langreo (Asturias).

Na modalidade B, Centros de Educación Secundario, Formación profesional, Bacharelato, Centros de Formación de Adultos e Escolas de idiomas:

• 1º premio: El infante don Luis y su mundo - IES Valle del Tiétar. Arenas de San Pedro (Ávila), que se configura como un fío condutor para materias diso, PCPI e Bachillerato
• 2º Premio: Una apuesta por el desarrollo, una apuesta por la calidad - CEPA de Gijón (Asturias), unha iniciativa que nace para mellorar a calidade educativa e cuxo eixo principal é a adaptación á realidade social para paliar o fracaso escolar, entre outros obxectivos.

-Mencións de honor:

• Radio Pérez. Ondas para la Convivencia - IES Pérez de Ayala. Oviedo, un proyecto de participación escolar dos estudantes a través dun programa de radio en directo durante os recreos (vídeo-presentación) (Asturias).
• Dives Gallaecia - IES Manuel García Barros,  A Estrada, Pontevedra (Galicia).

Foi un acto que, ao meu parecer, colocou os focos excesivamente sobre os políticos e representantes das institucións que presidían a mesa, esquecendo así aos que deberían ser os verdadeiros protagonistas, os profesores premiados e os seus traballos, que non contaron coa difusión necesaria para que todos puidésemos coñecer in situ o que se fai noutros ámbitos.

Como dixo acertadamente un dos oradores, é un risco moi alto xogar cun dos bens máis prezados polo espectador hoxe en día, a atención. Difícil para o oínte é atender cun mínimo interese á unha serie de tópicos oídos unha e mil veces en actos deste tipo: agradecementos mutuos, presentación e invocación de autoridades (con detalle, unha a unha), felicitacións aos premiados (estas xa en xeral)... Máis difícil aínda semella multiplicar esa atención por seis, pois seis foron as persoas da mesa que tiveron uso da palabra, ademais dos pequenos discursos pronunciados por parte dos premiados.

Pero imposible foi aturar aos políticos que queren ser a noiva no enterro e o defunto no funeral. Se os representantes de Ávila e Asturias aproveitaron o seu turno para presumir de xestión ao ter varios equipos premiados, o cal ata certo punto pode ser comprensible, malia que os profesores a maioría das veces facemos os proxectos non "grazas" ás nosas autoridades educativas, senón "a pesar" delas, o representante da Comunidade de Madrid, Carlos Hispán, que non tiña ningún premiado no podium, acadou os máis altos cumios do cinismo, a sinvergonza e o descrédito da clase que representa. Ao empezar a súa intervención escoitáronse os primeiros asubíos na sala, que foron pronto silenciados pola seguridade privada. A partir de aí, tatexando, con moi pouco aplomo ao falar e sen que viñese a conto, empezou a falar dos logros da súa xestión educativa na comunidade madrileña, poñéndose, no colmo da desvergonza, a el e á súa xestión, como exemplo de educación pública de calidade.

E eu, que recordaba a marea verde (e a branca), que tiña na memoria aos compañeiros madrileños nas rúas, falando de recortes, de sancións, de privilexios á educación privada, non podía menos que revolverme no asento desexando que por favor rematasen xa esas mentiras e insultos á verdadeira Educación Pública.

E se a isto engadimos que a persoa encargada de presentar Dives Gallaecia pronunciou algo así como "Dives Guelecia", e que o orador final aclarou, convencido plenamente, que grazas a proxectos como este podemos aprender a pronunciar.... o galego!!, a verdade e que saín do acto cunha sensación agridoce. Agradecido pola valoración que o xurado fixo do noso traballo, pola repercusión que están tendo estes premios, contento por coñecer a outros compañeiros e ver que as Linguas Clásicas e a súa didáctica están no primeiro plano da actualidade Educativa, pero coa sensación de que o venres, no Caixaforum de Madrid, non estivo representada como debería a verdadeira SCHOLA PUBLICA.

Pero, en fin, sempre nos quedará Madrid, un auténtico paraíso estes días para un "profe clásico". E para demostralo, unha serie de capítula..

1. Capitulum primum: exposición "Las Furias", museo del Prado.
2. Capitulum secundo: Hécuba, teatro Español.
3. Capitulum tertium: exposición "La villa de los Papiros", casa del Lector. Matadero.
4. Capitulum quartum et postremum: restaurante grego Dionisos. 

O pantalón no armario

O vindeiro luns os Centros de Galicia deixarán xa de ser un conxunto de corredores silenciosos e medio a escuras. O luns chegarán os alumnos deste curso 2011/2012, que comeza cos problemas inherentes a esta crise que nos invade (e non remata), por moito que para a Consellería todo entre dentro da máis estricta normalidade (se por normal se entende unha manifestación masiva do profesorado contra os recortes na Educación e os abucheos que recibiu o Conselleiro no pomposo acto de inauguración que perpetrou en Ourense).

Pero hai máis. Seguimos con esa absurda pretensión de que temos Centros "plurilingües", esa gran mentira que agocha unha gran verdade, e que sabemos ben os profesores: os nosos alumnos non dominan suficientemente o galego e o castelán, non teñen vocabulario suficiente e a súa expresión escrita deixa moito que desexar (pero claro, tampouco tiñamos cartos suficientes para unha "Cidade da Cultura", e aí está). Fai un sol de carallo.

Máis datos alentadores para o ensino público galego: dos preto de 86.000 alumnos de secundaria en Galicia, 26.000 pertencen ao ensino privado ou concertado. Pero, por qué, por qué, por qué? (que diría Mourinho...)

O IES Rosalía de Castro de Santiago, que vén de recibir un millón de euros da Consellería, foi o elixido polo Conselleiro para inaugurar o curso en Secundaria. Asegurouse ben non ir a calquera, non vaia ser que tivese que saír pola porta de atrás. Claro que os que vivimos nesta cidade moitas veces nos preguntamos se é este un centro público ou privado. Tan só hai que mirar a matrícula para descubrir qué pais e nais matriculan alí aos seus fillos, na maioría dos casos falseando os domicilios (coñezo casos nos que as vivendas familiares están a 10 kilómetros da cidade...)

Seguimos. Esta vez coa enésima gilipollez que se lle acaba de ocorrer ao listo de turno do ministerio. Os alumnos repetidores de 1º de Bacharelato manterán os aprobados (e menos mal que o Supremo tumbou a pretensión de que alumnos con 3 ou 4 asignaturas suspensas puidesen matricularse en segundo!).

Ou sexa, que tes que aturar a uns rapaces en clase que poden facer (ou non facer) o que lles pete, coa seguridade de que teñen a materia aprobada. Xenial. Eu teño tres en TICs, a ver que fago con eles.

Se agora o debate de moda é considerar (ou non) que o despilfarro é delito, propoño hic et nunc considerar delito penal calquera tipo de aberración educativa en modo de lei ou decreto, realizada por pseudoespecialistas que non teñen en conta aos verdadeiros profesionais que baixan á area todos os días.

Máis novidades. Restruturación dos Centros de Formación de profesorado. O Conselleiro inaugura (non para este home) o CAFI (Centro autonómico de Formación e Innovación), segundo el para facer máis eficiente e atractiva a formación. A min a xente que traballa nos CFR non me fala de eficiencia nin de atractivo. Fálanme de máis recortes de persoal, de menos investimentos.

Chega o turno da falar xa do meu centro, das situación das Clásicas no IES Manuel García Barros da Estrada. 

Pois ben, o grego está morto, coa titular da materia desprazada e sen ningunha posibilidade de formar grupos de Cultura Clásica ou Grego I, dada a escasa ou nula petición por parte do alumnado. Algún día falaremos aquí polo miúdo da situación desesperada na que se atopa esta materia. Hoxe non toca.

En latín de 4º de ESO, e tras unha intensa campaña publicitaria na primavera, teño un grupo de 14 alumn@s. Hai que ir polo cliente. Mahoma e a montaña.

En latín de 1º de Bacharelato seremos 12 (todas rapazas!), coa novidade de comezar dende cero, xa que non tiven grupo de 4º o ano anterior (síntoo por elas, pero imos ter que poñernos as pilas dende o primeiro día, temos un curso que recuperar!)

En latín de 2º de Bacharelato somos xa vellos coñecidos. Levo con este grupo de 8 alumnos e alumnas tres anos, dende 4º.

Completo horario con dous grupos de TICS de 1º BAC, e chego así ata as 19 horas lectivas, sen gardas, iso si, non vaia ser que teña que ir coller os nenos das mans cando baixen do autobús. Porque agora, ademais de gardas de aula, de biblioteca, de recreo, teremos "gardas de autobús".

Unha pregunta, absurda claro: para cando un corpo de vixiantes-coidadores escolares, como noutros países? Pois mira ti que non ían saír prazas aquí na Gallaecia, e co paro que hai...

Comezamos. Agora si. Con novo proxecto. Deixarei xa o pantalón curto no armario (o luns, que hoxe aínda fai bo día)

*Imaxe en Flickr da praia do Vilar: ceos anubrados, mareira/forte mareita no curso escolar 2011/2012

Galicia caníbal (pero plurilingüe)

Galicia caníbal, fai un sol de carallo. Algúns dos mantras oitenteros do gran Antón Reixa.

Quizais podamos retomalos nesta época plurilingüe coa que nos bendicen os políticos. Porque ao final trátase diso, de política, non de Educación. E son precisamente eses políticos os que "de noite e de día usan gafas de sol", e non se enteran de nada do que pasa a pé de Aula. Sacan as leis educativas sen consultar a quen deben, a quen sabe: os profesores.

Os nosos veciños portugueses sempre dixeron de nós que viviamos por riba das nosas posibilidades. E  na Gallaecia somos o vivo exemplo diso.

Temos a rede viaria máis perigosa do Estado, un Sistema sanitario con longas listas de espera, un sistema Educativo que racanea o profesorado e cun orzamento por Centro que apenas chega para pagar as facturas.
E temos a Cidade da Cultura. Unha obra megalómana, esaxerada, cara, fóra totalmente do noso alcance. Un luxo inútil. Un pelotazo en toda regra que esvara duns políticos a outros. Un auténtico marrón, un despropósito. Un pobo a un mamotreto pegado. Un "Ovidio Nasón mal narigado".

Pero voltemos á Educación. O top ten dos disparates educativos, que semella nunca acabar.

Empecemos con dous episodios que vivín nas miñas clases hai uns catro ou cinco anos, cando na miña faceta de "profesor de alterne" impartía Historia nas aulas de 4º de ESO. Falaba do "cerco" a unha cidade en non sei que guerra e unha alumna preguntou que significaba o termo. Ninguén da clase o sabía así que empecei a utilizar sinónimos para explicalo, como "asedio".  Nin por esas.

Este mesmo ano, en clase de latín de 1º de Bacharelato, falando do adxectivo latino "celer", comentei algunhas evolucións ao galego e castelán, como por exemplo "celeridade/celeridad". Ninguén da clase soubo definir o seu significado. Simplemente ignoraban por completo esta palabra.

Galicia caníbal. Non ten cartos para as súas necesidades básicas e os despilfarra algremente nos delirios megalómanos dun político.

Galicia caníbal. Cun alumnado cunhas carencias básicas na expresión, no vocabulario, na sintaxe da súa propia lingua, que cando describen algo non saen do "chisme" ou da "cousa" (se polo menos usasen "chirimbolo", xa en desuso, pero cunha fermosa etimoloxía grega...!) e aos políticos de turno non se lles ocorre outra cousa que introducir o "Decreto de Plurilingüismo" para darlle as clases en francés e en inglés. Que sería daqueles alumnos meus de 4º de ESO se tivese que explicarlles a España do XIX en inglés! Dubido que acabasen o curso sabendo máis da lingua de Shakespeare, pero unha cousa é segura: da Historia de España ían saber moito menos!

Esta tolemia plurilingüísta ademais é contaxiosa. Teño unha amiga que vai a clase de Pilates e agora resulta que a "profa" tamén lla quere dar en inglés!

Pero imos ver, cantos anos de inglés ten un alumno que remate o sistema educativo? Cantas clases particulares recibiu a maiores? E que hai algunha outra asignatura que teña máis horas? Lamento non poder dar dende aquí a solución a por que neste país somos tan negados á hora de aprender outra lingua. Opinións hai para todos os gustos. Pero dende logo o problema non é de horas e de presenza no currículum. Quizais teña que ver coa metodoloxía, máis preocupada pola gramática e as oracións imposibles que polo uso vivo da lingua. 

E mentres a anglofilia medra cada día vivimos de costas ás linguas veciñas. Na comunidade valenciana ofértase a lingua chinesa como optativa na ESO. Outra xenialidade.

A alguén se lle ocurriu algunha vez ofertar en todo o Estado unha asignatura que introducise aos nosos alumnos no catalán, o euskera, o galego ou o portugués, as linguas romances da península?

Os danos colaterais.

Agora resulta que se es "profe bilingüe" tes vantaxes no concurso de traslados e pasas por riba dos demais. Aínda que sexa para dar latín e Educación Física, se a das en inglés (ou nin sequera iso, porque logo no día a día ninguén vai controlar o que fagas nas clases. Repartes unha folla en inglés o primeiro día e listo....)

Tamén tes preferencia nos horarios e nos repartos de horas nos Departamentos. Unha nova clase social no corpo que se suma aos patricios (catedráticos) e plebeios (o resto). Poderíamos chamarlles libertos, antigos esclavos liberados.

E no alumnado repítense os vellos esquemas da escola de hai corenta anos, na que os mellores se sentaban nas primeiras filas e os burros ocupaban o galiñeiro (así era cando eu estudiaba na escolar unitaria). A miña sobriña díxome que entrou na sección "plurilingüe" dun Instituto de Santiago non de motu proprio, senón porque a outra opción a relegaba á clase dos tontos (sic). Agora estudia Historia en inglés e cando lle preguntas algo daste conta de que non sabe nin Historia nin Inglés.

Un compañeiro cóntame que na súa titoría está o "mellor de cada casa" porque os bos están na "Plurilingüe" e os "non tan bos" pero que traballan e teñen interese, no PDC.
Galicia caníbal (pero plurilingüe...)

Top 5 das chapuzas educativas. Xunho 2009.

Selecta.

1. En primeiro lugar, sen ningúna dúbida, aquela primeira ESO onde pasaban de curso suspendendo todo. Xenial. Dificilmente superable.
2. En segundo lugar, un clásico dende Valencia, que parece que cobra outra vez protagonismo: a educación para a cidadanía en inglés con dous profesores por aula, onde un repite o que di o outro. En tempos de crise, onde se recortan plantillas. Dous profesores por asignatura e grupo. Esperpento.
3. De recente aparición e escalando posicións, a reforma da promoción dos alumnos en segundo de bacharelato, que tan ben explica Luis. Caos.
4. Seguimos coa reforma do bacharelato para o vindeiro ano. Relixión ou hora de alterne en 2º. Festa rachada (nun curso no que o que non sobra e tempo precisamente)
5. Entrando forte na lista esta mesma semana, a enquisa aos pais sobre o uso do galego no ensino. Chapuza.
   

Como pode ser que fóra da Gallaecia non se coñeza moi ben como foi todo este proceso, intentarei explicalo.
Tiñamos aquí, ou polo menos parecía, un consenso xeneralizado no que atingue ao uso da lingua. Un plan de normalización aprobado por unanimidade no Parlamento de Galicia por todas as forzas políticas (2004) e un decreto posterior do 2007. Pretendíase con iso que os alumnos recibisen alomenos o 50% das materias en galego, para que así fosen plenamente competentes nas dúas linguas oficiais. E non había problema ningún.
E nestas chegaron os políticos. E houbo algún que quixo aprenderlles o himno galego aos parvuliños e outros que para gañar unhas eleccións fixeron de emperatríz Sisí (ou sexa, dixeron a todo e a todos que si, si).
Esta semana chegaron as enquisas aos centros, unhas enquisas que non están a ter ningún tipo de control. Que xa as vimos tiradas polos corredores, que as pode cubrir quen queira, mesmo os alumnos. Que teñen unhas preguntas que chaman ao engano. Que permiten que unha familia de tres fillos teña 3 votos, etc. E o peor de todo e que Galicia conta cun instituto estatístico oficial, que ben se podería ter encargado de todo isto, e máis cando se fala de que todo este proceso custou arredor dos 50 millóns das antigas pesetas (Crise, que crise!)
Porque, a ver, como é posible que se poñan de acordo a asociación de directores dos centros, os sindicatos, a Real Academia Galega, as universidades, senón é porque estamos diante dunha monumental chapuza?
Como se pode deixar á marxe ao profesorado nunha cuestión relativa ao proceso de ensino?
E por se fose pouco a Inspección prohibiunos aos centros informar aos pais da nosa opinión. Máis ben intentou prohibir, como fixeron tamén (e non conseguiron) no caso do Prestige.
No noso centro enviamos un comunicado aos pais xunto coa enquisa, dándolles a nosa opinión sobre todo o proceso. Por unanimidade (nun Claustro unanimidade!!)

E o que nos queda.

Asemblea SeecGalicia, mércores 29 abril 2009,

O vindeiro mércores 29 de abril, os socios da Sección Galega da Sociedade Española de Estudos Clásicos (SEECGALICIA) celebraremos unha asemblea, onde, como punto principal da orde do día, se vai tratar da situación das nosas disciplinas nos novos plans educativos, da súa aplicación no IES e das medidas a tomar.
Como vedes, nihil novum sub sole, pois deber ser innato á nosa especialidade esa loita pola supervivencia, na que levamos practicamente dende a nosa saída da Facultade.
Aí pode que empezasen xa os nosos problemas, cando en vez de graduarnos todos como "Profesores de linguas clásicas" sufrimos a nosa primeira división: os de latín e os de grego. Despois virían outras: catedráticos de primeira (de cando as oposicións diferenciadas), catedráticos de segunda (sive "apura que xa vén a xubilación..."), soldados rasos sen galóns ningúns ...
Mala situación dende logo para un colectivo que precisa estar unido.
E como está hoxe a situación das nosas materias en Galicia segundo o novo (de momento) plan educativo?
Na ESO temos a Cultura Clásica de oferta obrigada en 3º e en 4º (como no anterior), pero cunha modificación (negativa): os que a collan en 3º non a poderán cursar en 4º. E logo está o Latín, o noso gran logro nas ¿últimas? negociacións coas autoridades educativas, pero quizais en moitos casos o causante da "morte" da Cultura Clásica, que, alomenos no meu Centro, cada ano ten menos alumnos. Benvido sexa, por outro lado, xa que nos permitirá acadar un nivel moito máis alto logo nos cursos de Bacharelato, volvendo a aquela situación que tiñamos no COU.
No Bacharelato de Humanidades e Ciencias sociais hai unha asignatura obrigatoria, Xeografía, (algo que sucede en Galicia pero non noutras comunidades), 6 materias propias de modalidade e un número variable de optativas. O alumno pode elixir dúas das propias de modalidade e unha optativa, que pode ser tamén unha terceira materia propia de modalidade.
Tanto o Grego como o Latín figuran como materias propias de modalidade en 1º e en 2º curso.
A oferta educativa, sen embargo, pode variar substancialmente en cada Centro: hai quen, como no caso do meu Instituto, oferta as 6 propias de modalidade e 4 optativas, ofrecendo así liberdade de elección ao alumno, e hai que configura unha especie de "itinerarios", onde as opcións se restrinxen notablemente.
Ante esta situación creo que é difícil chegar a unha postura común como colectivo, posto que o que ser bo para un nun Centro determinado, pode ser perxudicial para outro. Hai uns días unha compañeira comentaba que ela "sacrificaba" ao Grego II, deixando que figurase como optativa, para asegurarse alumnos en Latín, que formaba parte dun itinerario pechado con Arte.
O cabalo de batalla está noutro lado: no número de alumnos mínimo para impartir unha asignatura, sexa como optativa ou como propia de modalidade. Esa é a nosa loita. Aí é onde debemos concentrar os nosos esforzos para intentar evitar o que podería ser a desaparición de moitas horas de Cultura Clásica, Grego ou Latín (Véxase o Informe Chiron, onde se compara a situación nas distintas comunidades)
Pero non todo vai ser preocupación e malas noticias. Eu por exemplo teño máis alumnos este ano que nunca, 20 en latín de 4º de ESO, 20 en Latín I e 10 en latín II, e a Xefa de Estudos apunta a posibilidade de un segundo grupo de latín de 4º para o vindeiro curso.
Por outro lado a USC vén de aprobar o Grao de Filoloxía Clásica, que entrará en vigor xa o próximo setembro.
Sexamos positivos. Por se isto fose pouco, a asemblea do mércores brindará unha nova ocasión para facer unha demostración da nosa proverbial unión como colectivo e da nosa capacidade de mobilización.
Un dato: na última asemblea celebrada hai varios anos, descontando á directiva, a asistencia chegou mesmo ata as 5 persoas!!
pd: Pero tranquilos, que a culpa de todo sempre é da Administración. No meu primeiro ano de Instituto había un profesor que acaparaba sempre os turnos de palabra nos Claustros, e consumía horas e horas botándolle as culpas de todo a ese ente denominado "A Administración". Eu nunca souben a que se refería, nunca souben poñerlle unha faciana, dotala dun corpo propio, non como outro amigo meu de Ourense, que un día confesoume que sempre pensou que "o pelotón" dunha carreira ciclista era un corredor máis, que sempre chegaba de último...!

Changing Of The Guards

Aínda que o nivel está moi alto dende que as autoridades valencianas anunciaron a graciosa iniciativa de dar a "Educación para a cidadanía" en inglés, dende a Gallaecia tamén imos facendo méritos para non quedar atrás, e así, nun instituto de Cariño, suprimiron as optativas de Francés e Cultura Clásica por ter grupos de 3 ou 4 alumnos.

Ah, esquecíame ...
Suprimíronas AOS DOUS MESES DE COMEZAR O CURSO!!
... e puxeron aos profesores a facer gardas.
Deberíanos obrigar a facelas en inglés, entón si que deixaríamos o listón ben arriba..
Podes ler a noticia na Voz de Galicia.