17/4/16

Euménides en Ourense

Como todos os anos a semana pasada estivemos no festival de teatro grecolatino organizado por SEECGalicia, esta vez no Auditorio Municipal de Ourense.

E un ano máis comprobamos como este festival segue medrando, cunha asistencia de público que supera os 6.000 espectadores. Asimesmo, parece que se van consolidando as tres sedes de Lugo, Ourense e A Coruña, ás que acoden institutos de dentro e fóra de Galicia (na representación de Ourense, Teresa Amado, alma mater da organización, deu a benvida a un instituto de Zamora)

No apartado da crítica teatral puramente dita, dicir que as Euménides (grupo "Noite Bohemia", dos IES Zalaeta / Menéndez Pidal da Coruña, dirixido por Javier Fernández Mariño), foi para min a mellor representación de traxedia que vin ao longo de todos estes anos de festival. Unha dicción impecable dos actores e unha posta en escena espectacular, como se pode ver nas imaxes, dan fe de todo o traballo que hai detrás. Pode que tamén axudara o acolledor auditorio ourensán, nada que ver coa xélida e desanxelada sala de Lugo, e o tela traballada previamente en clase. Parabéns pois a director, actores e todos os membros da Compañía.

  Euménides. Ourense 2016.

Da representación de "Xemelgos", en cambio, o único positivo que se me ocorre é o éxito que acadou entre os meus alumnos e algúns "gags" afortunados que se colaron en case hora e media de función. O cal sen dúbida xa é moito, pero se o que buscabamos era un recurso didáctico para entender a Plauto e a comedia latina é difícil que saíramos contentos.

Personaxes alocados, correndo sen tón nin son dun lado para outro, banda sonora de ... ABBA! Unha mestura difícil. Nun momento dado deume a impresión que nin os propios actores sabían o que dicían ou que estaba pasando en escena. Aggiornamento si, tamén o facía Plauto, pero xa postos a innovar e a poñer ao día ao comediógrafo latino, por qué non simplificar a trama e facer a historia máis comprensible para os espectadores? E intentar non sobrepasar a hora de función, que xa se sabe, bonum si breve...

Podedes ler outra crítica máis extensa destas representacións no blog Verba Volant (non podo citar ao autor ou autora da mesma porque non a firma).

Déixovos tamén unha presentación en Prezi sobre traxedia grega e Euménides elaborada por Miriam Sánchez (Latina vivente), unha alumna de máster á que teño o pracer de dirixir no practicum II.

28/3/16

Apóstata

Estamos no ano 355 d.C. Trala reunificación do Imperio e a adopción do cristianismo como relixión oficial, o emperador Constantino fai de Bizancio a nova capital, que agora pasa a ser coñecida como Constantinopla. A súa morte no 337 provoca unha serie de guerras das que sae vencedor o seu fillo Constancio.

Os perigos están por todas partes. No Oriente, os persas, baixo o mandato do rei Shapur; en Occidente, os alamáns, un pobo xermánico liderado polo seu rei Chonodomario, causan estragos no continente europeo.

Constancio chama ao seu primo Xuliano a Mediolanum para nomealo César de Occidente, un regalo envelenado, xa que o novo emperador terá como principal cometido frear as invasións bárbaras que azoutan as provincias de Belgica, Germania e Galia...

Con guión e debuxo do belga Ken Broeders, esta historia nos vai transportar a un Imperio en perigo, ameazado, lonxe xa da súa grandeza. No medio do xogo de alianzas, conxuras e espías da corte, seremos transportados a unha época onde todo está en cuestión, dende as fronteiras ata os mesmos deuses.

Chonodomario saquea e destrúe Colonia Agrippina. Xuliano entra triunfante en Vienna. Nas beiras do Éufrates, Constancio da por terminada a súa campaña contra os persas, ante o estupor dun xove Amiano Marcelino, por aquel entón oficial no exército. A Galia sofre as continuas invasións dos alamáns. Xuliano resiste na Civitas Parisiorum, antiga Lutecia. En Constantinopla, o emperador recela dos éxitos do seu primo.

Ademais dos acontecementos históricos e a xeografía, a lectura desta obra preséntanos unha panorámica de varios aspectos da Antigüidade susceptibles dun aproveitamento didáctico cos nosos alumnos.

A relixión oficial nestes momentos, un cristianismo violento que gañou forza tras erradicar aos partidarios de Arrio, empeza a ser cuestionada polo propio César, que admira o poder de Helios e dos vellos deuses, que cre no retorno dun mundo pagano, onde convivan todas as relixións e deuses, e vive como un asceta repartindo o seu tempo entre as obrigas do cargo e os seus estudos. Hai oco tamén para as supersticións, a maxia, o misterios e os sacrificios humanos, de man dunha falsaria vidente, Placidia, e da nena bruxa. Ademais, en varios momentos da historia son citados outros deuses como Mitra ou Hades.

Podemos asomarnos e contemplar como serían as viaxes (carros, vías de comunicación), a casa romana, moi ben debuxada nas súas partes (atrium, triclinium, peristylum, tablinum), a educación (cos útiles de escritura, tabulae ceratae, volumenes, stylus et calamus, ou a alusión aos mestres gregos de Xuliano), a medicina (o personaxe do grego Oribasio de Pérgamo) e a sexualidade (dende as sospeitas que recaen ao comezo sobre os gustos de Xuliano, ata o pérfido Trimalción ou o ambiguo Oribasio).

O autor non se pode resistir a usar nomes ben coñecidos polos amantes da Antigüidade Clásica, e así, ademais dos personaxes históricos xa citados, teremos a un Salustio (oficial militar), e a un Trimalción (rico corrupto).

En resume, unha obra altamente recomendable e cun gran aproveitamento didáctico nas aulas.

Apóstata, volumen 1
Ken Broeders
Yermo Ediciones

Máis reseñas desta obra aquí e aquí

8/3/16

Magister et discipuli // Διδάσκαλος καί μαθηταί

Magister et discipuli // Διδάσκαλος καί μαθηταί

Clásicas na aula

  • O día a día nas clases de latín, grego e Cultura Clásica.
  • Ferramentas e estratexias do profesor.
  • O traballo dos alumnos.
  • Elaboración e publicación de materiais. Espazos na rede.
Mañá, no marco do máster de grado en Filoloxía Clásica e invitado por Cecilia Criado, falarei sobre o meu traballo diario na aula, as ferramentas que utilizo e as que utilizan os meus alumnos, os nosos espazos web, estratexias, ideas, tarefas, actividades, e todo o que se me ocurra no momento.

Trala disertación, que espero sexa breve ou alomenos así o perciba o auditorio, faremos un pequeno obradoiro onde "fedellar" con todo o visto anteriormente.

A asistencia é libre.

FACULTADE DE FILOLOXÍA DE SANTIAGO.
16:00 HORAS. 4º PISO. AULA D02
MÉRCORES 9 DE MARZO


17/2/16

Gañadores de Odisea 2016 no MGB

Hoxe no segundo recreo tivo lugar a entrega de premios do concurso de Cultura Clásica Odisea 2016. Os gañadores do MGB foron os equipos seguintes:
  • 1º clasificado: VDECARBALLO (Lucía Vázquez, Lucía Sanmartín, Paula Durán 2º BAC C)
  • 2º clasificado: VITA MILITIA (Soraia Domínguez, Nerea Sanmartín, Carla Ferrero 2º BAC C)
  • 3º clasificado: εν τω κατω κοσμω (Ana Sayáns, María Somoza, Mariña Pena 1º BAC C)
Aínda que finalmente ningún equipo puido pasar ao desempate temos que salientar o gran traballo realizado, xa que só unha grafía incorrecta nos privou de estar entre os mellores de Galicia. Intentaremos mellorar o resultado para a próxima edición.


10/1/16

Gloria Victis, "El precio de la derrota"

Está xa nas librarías o segundo volume da saga "Gloria Victis", (que xa comentaramos nesta entrada hai uns meses), firmado, como o anterior, por Juanra Fernández (guión), Mateo Guerrero (debuxo) e Javi Montes (color).


Aelio, convertido nun home, volve pisar a area que viu morrer ao seu pai. Alí revive inevitablemente os recordos que cambiaron a súa vida, á vez que se intensifican os seus sentimentos amorosos cara á fermosa Fabia. Os cabalos son agora a súa única familia, e sobre un carro convértese no gran auriga que foi o seu pai.

En liña co episodio anterior, cunha reconstrución histórica máis que digna, podemos asomarnos ao mundo das relacións entre dominus (mellor dito, domina) et servi,  dos gladiadores e aurigas profesionais, da relixión e dos ritos funerarios.

Temos ademais unha escena de carreiras de carros que nos recorda, como non, á da película Ben-Hur, aínda que cun final diferente, que deixa as espadas en alto para a seguinte entrega, na que se vislumbran os xogos de Narbo, a cita previa para a gran competición no circo máximo de Roma...

8/12/15

A tarde da estrea

A tarde da estrea é un extracto da novela histórica de Santiago Posteguillo, “Africanus, el Hijo del Cónsul”. Ed. B. Barcelona, octubre 2008. Págs: 504-530, realizado exclusivamente con fines didácticos no ámbito escolar.

Nas súas páxinas nárranse, de boca do propio dramaturgo latino, as interioridades que acompañan á representación inaugural da Asinaria de Plauto.

Os problemas entre actores e compañías, o lugar e data da representación, o contexto histórico (sempre baixo a sombra de Aníbal), o tipo de público asistente, os personaxes e a trama da obra, o método de traballo de Plauto e ata a problemática do seu nome e a súa vida.

Todos estes temas podemos atopar nas 19 páxinas seguintes. Na última, 14 preguntas para que os nosos alumnos poidan demostrar os seus coñecementos sobre Plauto e o teatro latino.

20/11/15

Gamifica, que algo queda!

Hoxe, no segundo recreo, tivo lugar na Biblioteca do MGB o I Certamen Kahootiense, con gran éxito de participación e de público.

Esta ferramenta, que coñecín grazas ao blog de Margalida, permite realizar sinxelos cuestionarios tipo test que, unha vez proxectados na pantalla do canón, poden ser respondidos polos alumnos dende os seus teléfonos móviles, que neste caso funcionan como simples mandos a distancia cos que seleccionan a resposta mediante unhas iconas de cores.



Cando comeza a proba, na pantalla móstrase un pin que o alumno debe teclear no seu móvil. Logo deberá elixir un alias para o concurso e inmediatamente o nome elixido móstrase na pantalla xunto co do resto de participantes.

O profesor entón lanza a primeira pregunta, os alumnos contestan, e na pantalla aparece unha gráfica cos acertos e os erros. Logo sae a clasificación dos participantes, na que contan tanto os acertos como o tempo empregado en responder. Segue entón a segunda pregunta e así sucesivamente ata chegar ao final (normalmente se aconsella empregar unhas 20 preguntas)

Probara xa con gran éxito esta actividade nas clases de Cultura Clásica, pero hoxe, con todos os alumnos de Latín, Grego e Cultura Clásica do Centro, competindo xuntos por este doce podium, o resultado foi aínda máis satisfactorio.



A excusa de hoxe era a preparación da excursión que o vindeiro martes faremos á Via Nova e o campamento de Aquis Querquennis, pero pode facerse en calquera momento e sobre calquera tema.

Para realizar un destes cuestionarios o profesor debe rexistrarse nesta páxina e comezar a crear tantos cuestionarios como desexe. A edición de preguntas e facilísima e podemos engadir imaxes de fondo simplemente arrastrándoas.

Os alumnos concursan dende esta outra url, onde se lles pide o pin que logo sairá na pantalla do canón.

Hai xa moitos Kahoots creados por outros profesores que podemos aproveitar, aínda que non custa nada crear un novo que se axuste mellor ás nosas clases.

Deixo aquí uns exemplos:

pd: esta páxina describe con máis detalle o proceso de rexistro e creación dos cuestionarios e ademais contribúe a aumentar perigosamente o noso vocabulario con un palabro cool onde os haxa, un pérfido híbrido anglolatino. Resulta que a isto chámaselle "gamificar", polo que todo o aquí descrito responde a un intento de "gamificación" das nosas asignaturas, pasando agora a convertirnos en profes "gamificadores". Así que "Gamifica e vencerás", ou "Gamifica, que algo queda!". 

Game over! (Ludus confectus!)