El dios vagabundo

Eustis o vagabundo ten uns estraños poderes de adiviñación, xa que outrora pertenceu á corte de Dioniso, o deus do viño. ¡Ah, que festas se pegaban! Pero os deuses maldicírono e agora está condenado a compartir a cotidianidade dos humanos nun mundo tristemente desprovisto de maxia. Ata o día en que Hécate, raíña dos espectros, encoméndalle unha misión: e velo aquí, disposto a atopar o seu mundo perdido en compañía dunha estraña pantasma e dun pequeno profesor medio miope... 

No deus vagabundo, Fabrizio Dori propón unha fascinante inmersión no mundo antigo, ofrecendo unha mirada diferente da mitoloxía e a arte para dar forma a unha odisea dunha extraordinaria beleza.

Ganadora do premio Ouest-France 2019 do festival Quai des Bulles. Nominada ao premio das librerías de bande dessinée de Francia 2019. Nominada ao premio Tour d’Ivoire del festival Á Tours de Boulles 2019. Incluída na selección de indispensables do verán 2019 da ACBD (Asociación de críticos e periodistas especializados en bande dessinée de Francia).

ECC Ediciones
Autor : Fabrizio Dori
ISBN : 978-84-18094-39-2
Número de páginas : 152

Igual que sucedía en Baco, de Eddie Campbell, estamos ante unha divindade, neste caso un sátiro, desubicada e perdida no mundo actual, nostálxica dun pasado remoto onde reinaban os antigos deuses, antes da chegada dese "deus único" que sumiu á humanidade nunha idade da penumbra, como nos contaba hai pouco Catherine Nixey.

Unha obra altamente recomendable, cunha boa estrutura narrativa e un desfile de curiosos personaxes que acompañan ao protagonista na súa aventura. En canto ás imaxes, dicir que son unha auténtica homenaxe á historia da arte, con múltiples referencias que chegan ata os nosos días.

Aquí tendes un cuestionario con 28 preguntas que abranguen dende mitoloxía, lingua grega, historia e arte.

Podes ler outras reseñas en...

• crónicasliterarias.es 
• Cinemascomics
• eslhoradelastortas.com
• vandal.elespanol.com

Democracia

Democracia é unha novela gráfica, cómic ou tebeo, publicada recentemente por Alianza Editorial, dispoñible tanto en formato ePub como en papel. Está firmada por Alecos Papadatos (autor), Abraham Kawa (autor), M.ª Isabel Soto (traductor), Alejandro Tobar Salazar (traductor) e conta cun prólogo a cargo do profesor Carlos García Gual.

Estamos en Atenas, ano 490 a. C., na véspera da batalla de Maratón. O protagonista da nosa historia, Leandro, arenga aos seus camaradas para a batalla do día seguinte contra un inimigo moito máis poderoso que eles.

Mentres chegan as primeiras luces da mañá, comeza a contar a súa propia vida, a vida dun home corrente, un adolescente fascinado pola pintura que pronto será requerido polo seu pai para empezar a ocuparse dos negocios da familia, o comercio de aceite. Para iso deberá acometer unha viaxe por mar rumbo ao Quersoneso Tracio, onde coñecerá a Hero, a sobriña do cliente que vai visitar, aspirante a sacerdotisa do oráculo no santuario de Delfos.

Cando regresa triunfante á súa Atenas natal, é testemuña do asasinato de Hiparco, o irmán de Hipias, en plena procesión das Panateneas. Nos tumultos que se suceden o seu pai é asasinado e Leandro debe fuxir da cidade, buscando refuxio en Delfos, onde se pon ás ordes dun amigo da familia, encargado do recinto sagrado.

Alí, dende dentro, pouco a pouco vai coñecendo o funcionamento do oráculo e as súas implicacións políticas, encarnadas nas astutas maniobras dun personaxe central da historia política de Grecia e do propio nacemento da democracia, Clístenes, o alcmeónida, que instrúe a Leandro na historia da súa cidade, recordando a labor política de homes como Solón ou Pisístrato e interpretando certeramente a reacción do pobo ante o que en orixe foi un asasinato pasional (Hiparco), pero que logo desencadenou a rebelión ante o Tirano Hipias.

Cando regresa a Atenas Hipias xa é pasado, un refuxiado máis na corte dos persas. A cidade debátese entre varios candidatos para maxistrado principal. Leandro comeza unha prometedora carreira como pintor de cerámicas e coñece á Hetaira Dánae. Iságoras gañas as eleccións e Clístenes propón un revolucionario sistema de división dos cidadáns en novas tribos, que achegaría a estes á igualdade real ante a lei, o que finalmente provoca o ostracismo para el e todo o seu clan. Un continxente militar espartano axuda a Iságoras a manter o poder, sumándose así á forza policial escita anterior.

Unha fáisca prende no pobo ateniense e comeza unha revolta que tingue de sangue as rúas da capital. Os partidarios de Iságoras e a guarnición espartana fanse fortes na acrópole. Tras o asedio da mesma, os espartanos acceden a irse e os cidadáns toman cumprida vinganza de Isócrates e os seus partidarios, aínda que este consegue escapar. Clístenes volve ser chamado a Atenas e pon en marcha o seu plan de reformas, berce dese novo réxime político que estaba a punto de nacer, a democracia. Mentres, os persas esperan na chaira de Maratón.

-------------------
No que respecta ao aproveitamento didáctico, a obra ofrece múltiples e variados puntos a tratar.

• En primeiro lugar a xeografía de Grecia. Ademais das cidades de Atenas e Esparta, e o santuario de Delfos, a viaxe do noso protagonista ao quersoneso tracio, a mención aos escitas e ao Helesponto pode dar pé a un tratamento máis amplo das colonizacións gregas. Unha actividade interesante podería ser crear un mapa que inclúa todas estas localizacións mediante a ferramenta scribble maps, que nos permite partir dun mapa totalmente en branco, no que podemos fixar puntos, debuxar zonas, etc. (titorial en vídeo)
• Dentro da cidade de Atenas temos o tema do urbanismo. Lugares como a ágora, a acrópole, ou o outeiro do Pynx, aparecen espléndidamente debuxados.
• No apartado de mitoloxía topámonos coas historias de amor de Hero e Leandro, Orfeo e Eurídice e Eco e Narciso. Podemos pedir aos nosos alumnos que nos fagan unha presentación que recolla como a arte tratou estas historias ao longo dos séculos (na wikipedia teñen á súa disposición gran cantidade de imaxes de calidade e con licenza CC)
• E xa que estamos falando de arte grega, que menos cunha mención a cerámica grega, a paixón de Leandro, onde poderíamos facer unha liña do tempo con Tiki-toki que recolla os variados estilos e pezas máis salientables da mesma.
• O ciclo troiano aparece na pintura que Leandro fai na súa casa: Agamenón, Ifixenia, Orestes, o que nos levaría ao tema do teatro e a traxedia grega, xa que o propio Esquilo ten unha aparición fugaz na historia.
• Tamén os deuses do panteón olímpico están moi presentes: Atenea, Apolo, Dioniso, a Gorgona. A ficción de presentar a estes deuses no mundo actual, nunha especie de aggiornamento mitolóxico, que para iso son inmortais, é algo que xa vimos na obra de Eddie Campell, Baco.
• No apartado da relixión cómpre destacar as fermosas e detalladas ilustracións que case nos fan participar a nós mesmos na procesión das panateneas e os sacrificios realizados na acrópole. Neste punto podemos reflexionar sobre as turbias conexións e tráfico de intereses que aparecen entre o santuario de Delfos e os políticos atenienses, algo que non nos parece demasiado alleo ao mundo actual.
• En historia e institucións merece especial mención a explicación das reformas de Clístenes e o ambiguo papel que xoga este personaxe. Intrigante, reformista, manipulador? Como se di glosario das páxinas finais "un enigma envolto en misterio e á súa vez parte doutro enigma". Pero tamén está Solón, Pisístrato, e os órganos de goberno de Atenas: a ecclesía, a boulé, o areópago, os maxistrados. E os persas, con Maratón abrindo e pechando a historia. Unha boa ocasión para aclarar a historia de Filípides, tal e coma nola conta Herodoto, e a de Tersipo (Plutarco)
• Na vida cotiá, ademais das referencias ao comercio e á escravitude no personaxe de Gavrion, escravo da familia de Leandro, sobresae o personaxe de Dánae, a hetaira que seduce ao noso protagonista e agasalla con espléndidos symposion aos seus invitados. Ela mesma encárgase de revelarlle a Leandro as vantaxes e liberdades propias da súa condición.

Un bo aperitivo para o Concurso Odisea deste ano 2017,  que ten como fío condutor o tema "A política en Grecia e Roma".

Podedes ler outras reseñas sobre esta obra en:

• rtve
• cinemascomic

pd: Neste vídeo de 4:51'' (dispoñible con subtítulos en castelán picando en configuración!) animado por TED-Ed, Melissa Schwartzberg, nos explica o verdadeiro significado da democracia en Atenas e as similitudes e diferenzas co que significa esta palabra no mundo actual.

Catalibros T1-EP2 - Gloria Victis

Apóstata

Estamos no ano 355 d.C. Trala reunificación do Imperio e a adopción do cristianismo como relixión oficial, o emperador Constantino fai de Bizancio a nova capital, que agora pasa a ser coñecida como Constantinopla. A súa morte no 337 provoca unha serie de guerras das que sae vencedor o seu fillo Constancio.

Os perigos están por todas partes. No Oriente, os persas, baixo o mandato do rei Shapur; en Occidente, os alamáns, un pobo xermánico liderado polo seu rei Chonodomario, causan estragos no continente europeo.

Constancio chama ao seu primo Xuliano a Mediolanum para nomealo César de Occidente, un regalo envelenado, xa que o novo emperador terá como principal cometido frear as invasións bárbaras que azoutan as provincias de Belgica, Germania e Galia...

Con guión e debuxo do belga Ken Broeders, esta historia nos vai transportar a un Imperio en perigo, ameazado, lonxe xa da súa grandeza. No medio do xogo de alianzas, conxuras e espías da corte, seremos transportados a unha época onde todo está en cuestión, dende as fronteiras ata os mesmos deuses.

Chonodomario saquea e destrúe Colonia Agrippina. Xuliano entra triunfante en Vienna. Nas beiras do Éufrates, Constancio da por terminada a súa campaña contra os persas, ante o estupor dun xove Amiano Marcelino, por aquel entón oficial no exército. A Galia sofre as continuas invasións dos alamáns. Xuliano resiste na Civitas Parisiorum, antiga Lutecia. En Constantinopla, o emperador recela dos éxitos do seu primo.

Ademais dos acontecementos históricos e a xeografía, a lectura desta obra preséntanos unha panorámica de varios aspectos da Antigüidade susceptibles dun aproveitamento didáctico cos nosos alumnos.

A relixión oficial nestes momentos, un cristianismo violento que gañou forza tras erradicar aos partidarios de Arrio, empeza a ser cuestionada polo propio César, que admira o poder de Helios e dos vellos deuses, que cre no retorno dun mundo pagano, onde convivan todas as relixións e deuses, e vive como un asceta repartindo o seu tempo entre as obrigas do cargo e os seus estudos. Hai oco tamén para as supersticións, a maxia, o misterios e os sacrificios humanos, de man dunha falsaria vidente, Placidia, e da nena bruxa. Ademais, en varios momentos da historia son citados outros deuses como Mitra ou Hades.

Podemos asomarnos e contemplar como serían as viaxes (carros, vías de comunicación), a casa romana, moi ben debuxada nas súas partes (atrium, triclinium, peristylum, tablinum), a educación (cos útiles de escritura, tabulae ceratae, volumenes, stylus et calamus, ou a alusión aos mestres gregos de Xuliano), a medicina (o personaxe do grego Oribasio de Pérgamo) e a sexualidade (dende as sospeitas que recaen ao comezo sobre os gustos de Xuliano, ata o pérfido Trimalción ou o ambiguo Oribasio).

O autor non se pode resistir a usar nomes ben coñecidos polos amantes da Antigüidade Clásica, e así, ademais dos personaxes históricos xa citados, teremos a un Salustio (oficial militar), e a un Trimalción (rico corrupto).

En resume, unha obra altamente recomendable e cun gran aproveitamento didáctico nas aulas.

Apóstata, volumen 1
Ken Broeders
Yermo Ediciones

Máis reseñas desta obra aquí e aquí

Gloria Victis, "El precio de la derrota"

Está xa nas librarías o segundo volume da saga "Gloria Victis", (que xa comentaramos nesta entrada hai uns meses), firmado, como o anterior, por Juanra Fernández (guión), Mateo Guerrero (debuxo) e Javi Montes (color).


Aelio, convertido nun home, volve pisar a area que viu morrer ao seu pai. Alí revive inevitablemente os recordos que cambiaron a súa vida, á vez que se intensifican os seus sentimentos amorosos cara á fermosa Fabia. Os cabalos son agora a súa única familia, e sobre un carro convértese no gran auriga que foi o seu pai.

En liña co episodio anterior, cunha reconstrución histórica máis que digna, podemos asomarnos ao mundo das relacións entre dominus (mellor dito, domina) et servi,  dos gladiadores e aurigas profesionais, da relixión e dos ritos funerarios.

Temos ademais unha escena de carreiras de carros que nos recorda, como non, á da película Ben-Hur, aínda que cun final diferente, que deixa as espadas en alto para a seguinte entrega, na que se vislumbran os xogos de Narbo, a cita previa para a gran competición no circo máximo de Roma...

Gloria Victis: "Los hijos de Apolo"

Este é o título do primeiro volume dunha saga que, a verdade, promete. Con guión de Juanra Fernández, debuxo de Mateo Guerrero e color de Javi Montes, a historia arranca en Ilici, no ano 156 da nosa era, baixo o reinado do emperador Antonino Pío...

Anima vagula blandula

hospes comesque corporis...

Seguro que vos soan estes versos atribuídos ao emperador Hadriano e recollidos posteriormente nesa colección de biografías imperiais que é a Historia Augusta (De vita Hadriani, XXV). Así comezaba tamén o libro de Margarite Yourcenar "Memorias de Adriano".

Con estas palabras o auriga *Hermeros, pai de Aulo, o protagonista da nosa historia, vai introducindo ao seu fillo no mundo da poesía mentres prepara os seus cabalos para a carreira. É entón cando recibe a visita do seu amigo e venerado Diocles, o máis reputado auriga do Mundo Antigo, de que se di que competiu en 4.257 carreiras e obtivo a victoria en 1.462 ocasións.

Trala carreira, onde morre Hermeros nun desgrazado accidente, un naufragia, Aulo promete non seguir nunca os pasos do seu pai, pero o destino é caprichoso e as circunstancias e o talento natural do noso heroe iránno encamiñando pouco a pouco a unha carreira de gloria que o levará ata o Coliseo, aínda que para iso teñamos que esperar aos seguintes volumes da serie.

Ademais dos espectáculos públicos, as páxinas desta obra ofrecen unha interesante visión doutros aspectos do mundo romano, como a vivenda ou as clases sociais, ben representadas na familia de Caio Gratio Nigrino, coa esposa deste como implacable uxor, como ben poderá comprobar o propio Aulo.

A fiabilidade histórica da que falamos está aderezada, iso si, coas licencias propias do xénero de aventuras, no que non podía faltar o gran clásico fío argumental do chico-conoce-chica. En resume, unha amena e emocionante lectura que nos deixa con gañas de máis, e que sen dúbida gustará aos nosos alumnos.

Máis información nesta entrevista con Juanra Fernández e Mateo Guerrero na web de rtve.es.

* Hermeros foi un personaxe real, do que se conserva unha estela funeraria procedente do xacemento arqueolóxico de Valeria, provincia de Cuenca, no museo arqueolóxico desta localidade.

Vae Victis!

Roma, ano 695 ab urbe condita. A cidade está dominada polo primeiro triunvirato formado por Craso, Pompeio e Xulio César, pero este último ideou un plan para engrandecer a gloria de Roma... e facerse con todo o poder.

Ámbar, unha escrava de orixe celta, descobre os plans de César e comeza unha terrible odisea para voltar ao seu fogar, as Galias, a advertir ao seu pobo do perigo que se cerne sobre as súas cabezas...

Este é o argumento de Vae Victis!, un referente da novela gráfica histórica, con debuxos de Jean-Yves Mitton e guión de Simon Rocca.

É esta unha edición integral que consta de 3 volumes, con tres capítulos en cada un. Acción asegurada e unha ben documentada base histórica que nos farán pasar un bo rato e viaxar dende Roma ata Britannia, pasando polos diferentes pobos que configuraban a Gallia.

A vida no exército, o papel dos druídas, as alianzas e enfrotamentos entre Roma e os pobos galos. Todo isto e moito máis a través das páxinas desta obra altamente recomendada.

Para máis información podedes ler aquí unha reseña ou a completa entrada que lle dedica a wikipedia francesa.

Baco, de Eddie Campbell

--Baco, deus do viño e da esmorga, fillo ilexítimo de Zeus, segue vivo. Arrastrando os seus máis de catro mil anos de Antigüidade, percorre os bares da cidade en busca de Joe Teseo, que posúe o segredo da xuventude eterna e a quen debe vinganza.

O Olimpo descendeu á terra, provocando liortas, persecucións e orxías. Como di o vello Baco: "A inmortalidade non é para sempre. Despois de catro mil anos, de repente, hai un montón de deuses con cara de morto que queren resolver os seus asuntos a toda présa--

Este breve resumo pode lerse na contraportada da edición de Astiberri que recompila os 2 primeiros tomos (Inmortality Isn't Forever e The Gods Of Business) da serie de Baco (10 en total), de Eddie Campbell, publicados orixinalmente entre 1987 e 1988 en formato comic-book. (máis información na wikipedia inglesa)

BACO

Eddie Campbell

Colección: Colección Sillón Orejero

Rústica con solapas
17 x 24 cm
B/N. 216 páginas.
17 euros.
ISBN: 978-84-15685-11-1

A medias entre o xénero negro e a mitoloxía. Unha obra máis que recomendable. Lectura obrigada.

(...) el Baco del título es el auténtico Baco, el dios del vino, entre otras cosas. Es un Baco envejecido, acabado, con su poder reseco, y su relato es por tanto crepuscular y amargo, aunque el típico humor de Campbell siempre está presente. Él imagina un presente en el que sobreviven los restos de aquel brillante panteón de dioses, semidioses y héroes: Teseo, el propio Baco, y un sorprendente personaje: el niño Ojos, asesino de gran parte de los dioses y portador del poder de Zeus, como Teseo lo es del de su padre Poseidón. Los tres son el centro de un relato que gira en torno, precisamente al poder, y a la búsqueda del mismo, ya sea el poder crudo o el económico. Por el camino, se van reinterpretando las antiguas historias, en boca de Baco o de Teseo, y algunas de ellas se cuentan entre lo mejor del tomo, por el ingenio y el tono desmitificador —nunca mejor dicho— con el que Campbell las aborda. La lucha contra el Minotauro, la incursión en el Inframundo, o la guerra entre Cronos y Zeus son algunos de los mitos clásicos que aparecen, pero hay, y supongo que habrá en el futuro, bastantes más (...) Gerardo Vilches (Entrecomics)

“Baco mezcla secuestros de aviones y antiguos dioses, culebrones de mafiosos y leyendas, investigaciones policiacas y mitos fantásticos, limpiadores de piscinas y literatura clásica. No debería funcionar, por supuesto, pero funciona de maravilla”. Neil Gaiman

“Todo aquel que se anime a probar la serie repetirá. Atrapado por la carnosidad y acidez justa de su trama, la finura y armonía de su trazado, y su elaboración armónica. Sensaciones que persistirán una vez apurada la última gota de su lectura”. Nino Ortea, Tebeosfera

(...) Na primeira página da primeira história de Bacchus, um meliante dialoga com um velho imenso trajado como um velho lobo do mar, de quepe e tudo, com uma quantidade imensa de rugas - pense no rosto do Marlon Brando de Apocalipse Now! rasgado pelo vento e pelas marés -, vizinho seu de cela na cadeia: 

"Por que cê veio parar aqui, ô coroa?" 

"Bebedeira e baderna" 

"Ha ha ha....Você parece velho o bastante para saber como é" 

"4.000 anos chegam?" 

"Qual é o seu nome, falando nisso?" 

"Baco, o deus do vinho" 

"Vocês deuses não eram imortais?" 

"É mesmo" 

"Então como é que você ficou tão acabado assim" 

"Muito vinho, mulheres e música".Nas próximas páginas o leitor descobre que apenas alguns dos então nobres heróis e deuses gregos (Hermes, Teseu, ou melhor, Joe Theseus) ainda estão vivos - não é por acaso que o título é Imortalidade Não é para Sempre - e sofrem as conseqüências de querelas e mal-entendidos começados há 4.000 anos. Exatamente essas rixas primordiais, além de lendas e desencontros clássicos são inseridos em flashbacks onde se conta, por exemplo, como Zeus perdeu todo seu poder para The Eyeball Kid, um ser de 10 pares de olhos, filho de Argus, o monstro de 1000 olhos, que seguiu uma carreira de fora-da-lei ao longo da História, ganhando esse codinome no Velho Oeste.
As duas primeiras histórias (Imortalidade... e Os Deuses dos Negócios), além de definir um background para os personagens principais, fazendo uma verdadeira limpa, conjugam com talento mitos clássicos e sequestros de avião, problemas conjugais e filosofia, EyeBall Kid e Joe Theseus, equilibrando diálogos e cenas de ação no que provavelmente é o estilo de narrativa mais fluente nos quadrinhos de hoje. Particularmente especial é o uso das splash pages - aquelas páginas inteiramente ocupadas por um único quadrinho - seja em cenas de briga, quando a revista parece tremer nas mãos com o estrondo dos murros, seja num comovente recurso narrativo, quando após se jogar ao mar, desgostoso, Theseus ouve uma voz ao fundo lembrando-lhe de sua origem divina, e vira-se, deparando-se com a imensa imagem de Netuno a lhe proteger: "Poseidon, my father, god of all the seas!". Um deslumbre (...) Rafael Lima (Digestivocultural.com)

(...) El dios del vino, regresa de un viaje eterno, de un exilio de autodestrucción. Demacrado, tuerto, viciado. Ha vuelto para vengarse definitivamente de Teseo (el del Minotauro) por abandonar a Ariadna (la del hilo). Pero el paso del tiempo y la depravación, no perdonan. Han dejado huellas muy profundas en Baco, que nos muestra un rostro surcado por cientos de arrugas que se entrecruzan. Tan profundas como abismos.Baco ha vuelto a la ciudad. Como si de un relato de serie negra se tratara, la crónica de las desventuras de este dios comienza acodado en la barra de un tugurio bebiendo alcohol a pequeños tragos. La narración de una tragedia clásica, de las que tienen “repercusiones bíblicas”. Una historia, en definitiva, de venganza con femme fatale de por medio. Y claro, con un gran actor trágico, Baco. Compartiendo protagonismo con los miembros del panteón mitológico griego. Los que han logrado mantenerse con vida hasta nuestros días. Solo puede quedar uno.
El otro protagonista es, Joe Teseo. Teseo, hijo del rey Egeo y verdugo del Minotauro. Ahora se ha reconvertido en el líder mafioso del crimen organizado de la ciudad. Junto con sus esbirros lo veremos danzar de un lado al otro del mundo, mientras nos enteramos de sus aventuras y desventuras mitológicas. Desde su paso por el Hades, hasta la muerte del Minotauro y el abandono de Ariadna. Otro personaje es, Ojos. Nieto de Argos, el de los cien ojos. Es el juguete erótico de la diosa Hera. Ojos llega a ser tan poderoso como Zeus, o más aún. También tenemos a los tres hermanos Telquines, deidades menores que conspiran para eliminar a Teseo y a todo el que se ponga por delante para convertirse en los dueños del mundo. Pero aún quedan más personajes, tenemos a Poseidón y la fuente calavera de la eterna juventud o la Sabandija Estigia…
Eddie Campbell posee un estilo propio, en blanco y negro, llamémoslo impresionista. Trabaja con la línea, la mancha y las tramas. A primera vista, con un trazo suelto y rápido, su trabajo parece confuso. Pero a medida que lo leemos nos damos cuenta de la claridad que poseen sus viñetas, su expresividad, su dinamismo. Una perfecta narrativa que mantiene la lectura en un continuo clímax.
En definitiva, Baco es un entretenido thriller épico lleno de venganzas mitológicas. Una lectura de cabecera, adictiva, que gusta releer con el paso del tiempo. Un cómic añejo, con un regustillo a clásico. El armadillo ilustrado (Cine & otras drogas)

Thermae Romae, un manga "Clásico"

Thermae Romae é o título desta especie de Manga Clásico (ábrese ao revés e lese de dereita a esquerda) que nos presenta a mangaka xaponesa Mari Yamazaki. Velaquí o argumento:

Lucius Modestus, un arquitecto da Roma Clásica, perdeu a inspiración e non sabe como saír do paso. Acode ás termas esperando recibir a visita das musas, pero no seu lugar atopa un portal espazo-temporal que o vai transportar a uns baños públicos xaponeses. Sempre adaptable, Lucius aproveita a inspiración recollida nestas viaxes para revolucionar a vida romana e conseguir o favor do emperador".

Ambientada na época do emperador Adriano (s. II d.C.) e, grazas ao mencionado portal espazo-temporal, tamén no Xapón actual, este entretido Libellus nos permite imaxinar a sorpresa e admiración dun emprendedor arquitecto e deseñador romano ante un material descoñecido e versátil como o plástico, un batido de froitas ou o sistema de apertura dunha lata de refresco, novidades todas que intentará, con maior ou menor éxito, replicar na súa Roma natal.

Cun texto salpicado de latinismos en todos os capítulos (ás veces un tanto forzados, todo hai que dicilo), Thermae Romae pode servirnos tamén para iniciarnos na cultura xaponesa dos baños. A isto axudan os textos que acompaña a autora entre capítulo e capítulo, onde nos conta as súas experiencias nos baños de diferentes países, nos informa de como sería a vida cotiá dun romano ou nos compara as semellanzas e diferencias entre o ritual romano e o xaponés.

Ademais da reseña da web DeCulture.es, nesta completísima entrada da Wikipedia poderedes encontrar toda a información necesaria sobre este curioso cómic, que tivo unha adaptación cinematográfica no 2012 e anuncia unha segunda parte para 2014.


E podemos darnos unha volta tamén pola  súa propia páxina web, iso si, en xaponés!

* aínda que as imaxes teñen o texto en inglés o manga está publicado en castelán por Norma Editorial

Mil Naves

Mil naves é o título do primeiro tomo da monumental obra gráfica sobre o ciclo troiano realizada por Eric Shanower, guionista-debuxante, gañador entre outros do prestixioso premio Eisner 2001 e 2003.
Dos 7 volumes previstos, actualmente están rematados tan só 3: Mil naves, Sacrifice e Betrayal. En realidade trátase de volumes recompilatorios, pois cada un deles inclúe os 3 episodios publicados en España por separado anteriormente (os 9 issues, na edición americana)

Aquí de momento só contamos co primeiro destes volumes, Mil naves. De Sacrificio están publicados os 3 episodios por separado e de Traizón só os 2 primeiros. Podedes ver dende aquí a serie completa.

Existe tamén unha versión dixital en castelán dos 27 primeiros números (formatos epub, web, ios), que se pode adquirir nesta web.

O volume que nos ocupa hoxe arranca co pastor Paris nas ladeiras do monte Ida, dende onde se dispón a baixar ata a corte do rei Príamo, quen logo duns xogos atléticos recoñecerá ao seu fillo perdido. Seguen logo o famoso rapto de Helena e os preparativos dos aqueos para a inminente guerra, que inclúen a busca dalgúns heroes que intentan evitar a súa participación, como son o caso de Aquiles escondido na corte do rei Licomedes, ou Ulises, que se fai o tolo en Itaca. As últimas viñetas recollen a partida das "Mil naves" dende as costas de Áulide cara a Troia.

Inclúense ao final unhas páxinas que recollen a Historia da casa de Atreo (Los Hijos del Horror), glosario de personaxes, bocetos e entrevistas co autor, así como unhas fermosas ilustracións a todo color. No comezo do libro contamos cunha introdución que nos conta os feitos principais da historia da Guerra de Troia e das excavacións realizadas no xacemento arqueolóxico.

Na web Age of Bronze atoparemos toda a información necesaria: resumes dos libros, índices de personaxes, ligazóns relacionadas (botade unha ollada a esta fermosísima web sobre Troia), guía de pronunciación dos nomes, fondos de escritorio, etc.

E por último, unha delicatessen. A versión a todo color para Ipad (de momento só en inglés e dos primeiros fascículos), por 0,79€ cada un.

Unha obra obrigada para as bibliotecas dos nosos centros. Esperamos que o editor español se anime cos seguintes volumes e poidamos desfrutar deles canto antes (e que se anime Eric tamén e remate os que lle faltan!!)

A guerra de Troia. Novo cómic de Marvel.

Na Ilíada e na Odisea, Homero fala principalmente dos sucesos acaecidos no noveno ano do sitio de Troia e da viaxe de regreso a casa de Ulises. Pero houbo outras obras na literatura grega, perdidas hai tempo, que nos contaban outros aspectos relacionados co antes e o despois da guerra.

• Cipria, que trataba sucesos precedentes á Ilíada
• a Pequena Ilíada, que continuaba a historia ata a construción do cabalo
• Iliupersis, o saqueo de Ilión, onde se narraba a caída e destrución da cidade
• Os Nostoi (regresos) a volta a casa, moitas veces tráxica, dos heroes gregos.

Tamén os dramaturgos tráxicos nas súas obras aportan máis información, como Eurípides en "Ifixenia en Áulide", ou Esquilo en "Troianas" e "Agamenón".
Os escritores romanos continuaron a historia, como Quinto de Esmirna coas "Posthoméricas". O sirio Luciano, nos seus Diálogos do século II d.C. relatou o "Xuízo de Paris", causa da guerra. Ovidio tamén aludiu a varios episodios da mesma nas Metamorfoses e nas Heroidas. Máis detalles aportan Apolodoro, Servio ou Pausanias.

Nestas obras podemos atopar ás veces contradiccións, versións diferentes, distintos puntos de vista, pero de todas xurdiu a gran historia épica da literatura universal, a loita por Helena de Troia.

(...) Esta novela gráfica tivo en conta todas estas fontes, 

para que a historia completa sexa de todos coñecida...(...)

Así, con esta introdución, que aparece nestas liñas lixeiramente adaptada, comeza esta nova obra da Colección de Clásicos Ilustrados Marvel, con guión do gran Roy Thomas e debuxos do español Miguel Sepúlveda, que xa traballaran xuntos na Ilíada (nesta mesma colección). A Roy Thomas debémoslle tamén a gran adaptación que fixo da Odisea (neste caso con debuxos Greg Tochhini).

A obra comeza coa aparición de Eris e o xuízo de Paris. Seguimos despois co rapto de Helena no pazo de Menelao, a busca de Ulises en Ítaca e de Aquiles na corte do rei Nicomedes, o sacrificio de Ifixenia, o abandono de Filoctetes, a captura de Briseida e Criseida como botín de Aquiles, a disputa entre Ulises e Palamedes, a chegada de Pentesilea e as amazonas e a súa morte a mans de Aquiles, a morte de Tersites e Memnón tamén causadas polo fillo de Peleo, e finalmente a morte de este pola famosa frecha disparada por Paris. A historia continúa con Aiax e Ulises recuperando o cadáver de Aquiles e a posterior disputa entre estes dous heroes que remata coa loucura e suicidio do primeiro, o rescate de Filoctetes e a morte de Paris. Cóntase tamén as discrepancias dos deuses dende o Olimpo e o combate singular entre Ares e Atenea, atallado pola intervención de Zeus. Seguen as manobras de Ulises, que percorre disfrazado as rúas de Troia e busca a colaboración de Helena, a historia do cabalo e o traidor Sinón, a morte de Laocoonte. Troia arde e Neoptolemo mata a Príamo sen ningunha piedade, Menelao fai o mesmo con Deífobo, Eneas foxe cos seus e contempla a unha Troia en chamas, Odiseo e Calcas condenan a morte a Astianacte, fillo de Héctor e Andrómaca, despeñándoo dende as murallas de Troia, e Agamenón leva con el a Casandra no seu barco, desprezando as prediccións que máis tarde se farán realidade. Na última viñeta, un Menelao e unha Helena felices e comendo perdices para o resto dos seus días.

En resumo, unha obra imprescindible para as bibliotecas dos nosos centros, unha magnífica porta de entrada na Literatura Clásica para os nosos alumnos.

Entrevista con David Rubín

O pasado venres David Rubín estivo asinando e ilustrando exemplares de "El Heroe" na libraría Kómic de Santiago.

Alí estivo o enviado especial de DivesGallaecia, nunha misión encomendada pola MeGaBiblioteca do MGB para conseguir unha dedicatoria ilustrada do autor, falando con David sobre Heracles, Mitos e Tebeos.

Do que da fe este vídeo (activade a opción HD unha vez comezada a reprodución)

Heroes

We can be heroes, just for one day. 

Este mantra que cantaba Bowie nos últimos anos 70 d.C., e do que este cronista se valeu en non poucas ocasións, parece que estivo presente na mente de David Rubín (Ourense, 1977- Blog personal) cando se decidiu a debuxar a historia do heroe por excelencia, Heracles.

Publicado por Astiberri no mes de abril de 2011, chega ás librerías este primeiro tomo (libro 1 de dous) que leva por título "El Héroe", e que narra as aventuras do fillo de Zeus e Alcmena.

A narración comeza no pazo de Hera, coas maquinacións desta para conseguir que sexa Euristeo e non o Heracles, o que reine en Argos. Logo dun breve paso pola infancia dos dous primos comezan os traballos do heroe: o león de Nemea, a hidra de Lerna, a cerva de Cerinia, o xabarín de Erimanto, as cortes do rei Auxías, as aves do Estínfalo, o touro de Creta, as eguas de Diomedes e o cinto de Hipólita.

Ambientado nunha Grecia fantástica, atemporal (os personaxes visten ao modo grego pero parecen vivir nunha sociedade do século XXI), o autor interpreta libremente o mito, ben cambiando a propia historia (a cerva de Erinia convírtese en muller para enganar ao heroe, o xabarín de Erimanto era en realidade un mozo que rexeitou os apetitos dun rei e foi convertido en monstro, etc.) ou ben outorgando a célebres personaxes papeis que non lles corresponden (Ariadna malamente podería pasar por unha esposa que espera a Teseo na casa para rifarlle se se mete en problemas...)

Hai espazo tamén para a parodia, cuns espectaculares pósters que recordan á estética americana dos anos 50 e delatan a comercialización e trivialiación das figuras dos nosos heroes actuais (e todo isto a pesares das advertencias e esforzos dun Chiron que máis que bondadoso centauro semella un cabreado Mourinho defendendo ao seu CR diante dos micrófonos dunha rolda de prensa)

Se vindes por Santiago antes do 26 de xuño, podedes ver unha exposición na Zona C de Santo Domingo de Bonaval, con orixinais a lápiz, entintados e láminas finais desta historia, así como unha excelente curtametraxe sobre a obra de David como debuxante de tebeos.

Asimesmo, o vindeiro venres día 13 de maio, o autor asinará exemplares da obra na librería compostelana Kómic, na rúa San Pedro de Mezonzo.

Deixámosvos con este vídeo a modo de pequeno trailer de "El Héroe". Picade na parte inferior da pantalla para elixir a opción de visualización en HD e pantalla completa.

Greek Street (no día do libro)

Neste vídeo realizado polos meus alumnos de Tics, formulamos 7 preguntas a diversos membros da comunidade educativa: por que les?, cando?, onde?, a que idade comezaches?, cales son os teus xéneros preferidos? e que obra recomendarías?

A miña resposta ás dúas últimas tivo que ver co Cómic e con Greek Street, a última obra de temática clásica dentro deste xénero que caeu nas miñas mans.

Con guión de Peter Milligan e debuxo de Davide Gianfelice, por esta historia negra e turbia, ambientada nos baixos fondos de Londres, desfilan personaxes que volven dar vida aos grandes temas da traxedia grega.

Un Edipo (Eddie) que busca e (desgrazadamente para ambos) encontra á súa nai, unha Casandra adolescente de atormentadas visións á que ninguén cre, un erudito experto na obra de Eurípides, un actor porno á imaxe de Pan, Erinias vingadoras, Ménades, un Áyax que regresa da guerra (de Afganistán), un coro (de stripers) que comenta ou adianta feitos da trama principal, uns deuses que se burlan de todo o que acontece ao ser humano, alleos ás súas desgrazas, fríos e distantes como os retrataba Homero, e un detective, Dédalo, que intentará atopar a saída deste laberinto de crimes e paixóns tan humanas hoxe como o foron hai 2.000 anos.

Unha gran obra, sen concesións á galería, que aúna os mecanismos narrativos da traxedia clásica coa linguaxe da banda deseñada, e que apreciará o lector versado no Mundo Antigo. Crúa, caótica por momentos, sen dúbida destinada a engrosar a lista de cómics censurados do Departamento de Latín do MGB.

Outras reseñas en:

• El lector impaciente
• Helleniká
• Rtve
• Wikipedia

*Preme na opción 720p HD para ver o vídeo en alta definición (parte inferior da imaxe).

A canción de Ariadna

Unha pequena reseña deste manga recén aparecido e ambientado na Grecia Clásica.

Non busquemos nel fidelidade á Historia ou ao Mito. 

Simplemente pasemos un bo rato con esta fermosa historia (de amor) con final feliz. Coa princesa Ariadna e o príncipe Órelan...

Autora: Irene Roga

Edita: Gaijin Manga - Glenat

Máis en:

• Culturamas
• El rincón de Spidey
• Castellum Lamiae
• Suite 101
• Al sur de los tebeos
• Directo a la estantería
• Nuestros cómics

Polo Imperio (a honra, as mulleres...)

Diario do capitán Glorim Cortis, capitán de escadra.
Terceiro día de asedio dunha batalla que imos gañar. Unha batalla máis. Unha victoria máis.
Ningún pobo, ningún exército coñecido é xa capaz de plantarnos cara.
Avanzamos coma a auga, rompendo presas, filtrándose nas adegas e nos sotos.
O Imperio fíxose tan poderoso que a soa idea de manter un asedio faise insoportable.
Avanzamos.
A nosa escuadra é un diamante en bruto en medio desta potencia desatada.
Os meus homes son os meus ollos, os meus nervios, o meu ventre, e eu son o que son os meus homes.
Avanzamos.
Os meus homes desexan o que eu quero, e eu quero o que desexa o Imperio.
Avanzamos.
Polas mulleres, polo ouro, pola gloria.
Cubrimos a terra con sangue inimigo.
Avanzamos.
Polo Imperio.

Así comeza "Por el Imperio" I. El Honor, de Merwan Chabane (guión) e Bastien Vivès (debuxos), editado por Diábolo Ediciones, que ten a súa continuación en "Por el Imperio" II. Las mujeres, de recente aparición. A serie completarase cunha entrega máis, "Por el Imperio" III. La Fortuna", editada xa en francés pero aínda non en castelán.

Nunha época indeterminada, a tensión apoderase do lector dende a primeira viñeta. O tenebrismo da atmósfera, a inquedanza que nos provoca ese debuxo de trazos expresionistas, de cores tan semellantes á cerámica romana, de ceos negros ameazantes, fan desta obra unha lectura ideal para estas datas que ameazan un ano máis o noso descanso invernal. A guerra, a ambizón, a conquista, a violencia, o derramamento de sangue, contrapunto de tanto azucre, compras e boas intencións coas que se adornan as Saturnalia do século XXI.

Merquei estes dous volumes para a Biblioteca do MGB, e sen dúbida pasarán a engrosar a mítica listaxe de Cómics censurados que posúe o Departamento de Latín (gárdanse nun cuartucho especial, a salvo das lúbricas miradas dos alumnos dos primeiros cursos da ESO). Que fermoso exemplo para ilustrar a pervivencia das institucións republicanas! (e que gran publicidade para espertar a curiosidade dos futuros lectores!)

En calquera caso a min paréceme un complemento estupendo para ilustrar o tema do exército, do que hai pouco realicei un traballo en eXeLearning con cuestionario Moodle incorporado, que podedes descargar dende a wiki de Chiron, tanto no formato propio do programa *.elp como en *.zip (páxina web).

Podedes ler outra reseña da obra en "Cárcel de Papel".

E por último,  un vídeo a modo de Trailer.

"La odisea de Giussepe Bergman", por Milo Manara

A segunda recreación corre a mans de Milo Manara, e leva o título de "La odisea de Giuseppe Bergman". Foi publicada por Planeta de Agostini en Barcelona no ano 2007, e reseñada anteriormente por Ricardo con abundantes imaxes que ilustran a trama.

É esta unha versión moi distinta da anterior, e dirixida especialmente ao público adulto. A quen coñeza as obras de Manara pode que non lle sorprenda nada do que ocorre nesta aventura. 

O forte erotismo que imprega todas as páxinas permítenos un profundo coñecemento da anatomía femenina dende tódolos ángulos posibles. Temos a un personaxe, unha fermosa rapaza, do que colga un falo de madeira durante gran parte da historia, e unha protagonista, tamén guapa ela, á que se lle están baixando os pantalóns páxina tras páxina. Por se o anterior fose pouco, tamén aparece unha especie de convención de moteiros heavys montados en Harleys, cunhas amigas un tanto, digamos, liberais...

A historia dun naufraxio da pé a unha narración de corte fantástico, onde o propio Ulises e o seu piloto Elpenor se lles aparecen misteriosamente aos protagonistas, que, coa axuda dun casco de extraordinarios poderes, serán transportados no tempo para aparecer sen ser vistos no pazo de Eolo, na praia das vacas do Sol, con Escila e Caribdis, coas sereas e finalmente na illa de Circe.

E quizais sexa isto último o que máis nos poida interesar, o fermoso debuxo que recrea os famosos episodios narrados por Homero, poboados, iso si, dun auténtico exército de velinas transformadas en sereas e deusas antigas...

A Odisea. Cómic por F. Villalobos e J. González.

Presentamos hoxe, dentro da serie dedicada aos "Tebeos Clásicos", dúas versións da inmortal obra de Homero.

En primeiro lugar falaremos da publicada por edicións SM, Madrid 2008, con guión de Federico Villalobos e debuxos de Jorge González. Encádrase dentro da serie editorial ¿sigues pensando que los clásicos son cosas del pasado?, así que semella perfecta para a introdución dos máis novos ao Mundo Clásico. 

Cun debuxo a coloríns, que nos recorda ás veces aos trazos expresionistas de Munch, un guión rápido e preciso percorre as aventuras máis salientables de Odiseo: a toma de Troia, a chegada ao pais dos Feacios, a estancia cos Lotófagos, o cíclope Polifemo, Circe, as sereas, Calipso e o recoñecemento de Ulises e posterior matanza dos pretendentes.

Podedes ler outras reseñas en ComicPasión ou no blog de Ricardo Helleniká.

Heracles (Sócrates o semi-can)

Presentamos hoxe o primeiro volume da serie de "Sócrates, el semi-perro", firmada polos franceses Joan Sfar (guión) e Chistopher Blain (debuxos), que publica edicións Sins Entido.

Estamos ante a presentación do personaxe do que falabamos días atras: Sócrates, o semi-can, que posúe o don da palabra e que acompaña ao seu amo Heracles, presentado aquí como unha especie de "Miles Gloriosus", máis preocupado por fortalecer os seus músculos o seducir a canta muller lle saia ao paso que nas sesudas e brillantes reflexións deste incrible can, que nos fará pasar un bo rato a todos.

Queda aquí unha mostra das súas meditacións:

"A miña filosofía consiste en non facer nada. Canto teño fame, como, cando teño sono, durmo. Sigo ao meu amo onde quera que vaia, co que me aforro ter que tomar decisións".

"En principio fíome sempre do meu próximo, xa sexa home, besta ou monstro. Ou mesmo gato. Cando alguén se achega á nosa fogueira, sempre intento darlle a benvida. Aínda cando as súas intencións non son amistosas. Creo que calquera malentendido pódese resolver cun diálogo constructivo. Pero sexamos sinceiros. Pódomo permitir porque son o can de Heracles. Se non es máis que un canciño de lás, aprende primeiro a defenderte e logo a filosofar" (isto nos recorda aquilo de "primum vivere deinde filosofare!!)

"O Feito de que o ser humano faga exercicios de musculación demostra que ten conciencia de si mesmo. Que un can corra non demostra nada".

"O meu amo di que lle gustan as mulleres, pero o que lle gusta e gustarlles. É da opinión de que todas as mulleres deber ser agarimosas e tenras con el, que deben concederlle calquera capricho. Porque, para o meu amo, tódalas mulleres son nais, esposas e amantes. Non sei se a tódalas mulleres lle apetecerá ser nais, esposas e amantes. Pasa como cos cans: non se lles pide a súa opinión."

De entre as reseñas que podedes atopar na rede sobre esta obra, resalto a magnífica crónica de Ricardo dende o seu blog Helleniká, que data xa do ano 2008.

En Tirafrutas ou en Entrecomics, podedes ler outras críticas máis orientadas ao mundo do Cómic que ao seu aproveitamento didáctico.

Las Águilas de Roma. Cuestionario.

Como dicía na entrada anterior, un cuestionario de preguntas cuxa solución veña dada por una lectura atenta dos textos ou ben como resultado de pequenas investigacións, pode ser unha boa ferramenta para sacarlle todo o partido a este recurso. Hai tamén espazo para as reflexións persoais sobre algún tema como as razóns do matrimonio en Roma ou o trato e a consideración dos escravos.

As preguntas versan sobre Educación, Urbanismo, Clases sociais, Excravitude Mitoloxía, Historia, Etimoloxía, Ocio, Exército e Literatura Latina.

aguias_roma_cuestionario